Aforoz, dini bir topluluğun bir üyesinin, belirli davranışları ya da inançları sebebiyle cemaatten dışlanması anlamına gelir. En yaygın haliyle, özellikle Hristiyanlıkta karşımıza çıkar. Bir kişi kilise kurallarına aykırı bir tutum sergilediğinde, bazen bu durum sadece uyarı ile geçiştirilmez — daha sert bir adım atılır: Aforoz edilir.
Bu, sadece “sen artık bu topluluğun parçası değilsin” demek değildir. Aynı zamanda o kişinin dini törenlere katılamaması, vaftiz, nikâh ya da cenaze hizmetlerinden mahrum kalması anlamına da gelir. Dini bağlılığı hayatının merkezine koymuş biri için bu, manevi bir yalnızlığa itilmek gibidir.
Ama aforoz sadece bir dini terim değil; bazen gündelik dilde de mecaz anlamda kullanılır. Mesela bir insan, bir grup arkadaş tarafından dışlandığında, “beni aforoz ettiler” diyebilir. Yani kelime zamanla hem resmi, dini bir anlam taşıyan hem de gündelik, duygusal çağrışımlar yapan bir yapıya bürünmüştür.
Kısaca Aforoz:
- Köken: Yunanca aphorizein (ayırmak, dışlamak)
- Anlamı: Bir dini topluluktan resmi olarak çıkarılma
- Mecazi Anlamı: Bir gruptan dışlanma, gözden düşme